Jak grać w szachy: kompletny poradnik dla początkujących
Naucz się grać w szachy krok po kroku: szachownica, ruchy każdej bierki, szach, mat, roszada, bicie w przelocie i zasady remisu. Za darmo, z interaktywnymi lekcjami.
Szachy to gra dla dwóch osób na szachownicy z 64 polami. Każdy gracz zaczyna z 16 bierkami, a cel łatwo opisać, choć gra jest nieskończenie głęboka: uwięzić wrogiego króla tak, by nie mógł uciec. Ten poradnik przeprowadzi cię od zera do pierwszej pełnej partii.
Szachownica i ustawienie bierek
Szachownicę kładziemy tak, by każdy gracz miał jasne pole w prawym dolnym rogu. Kolumny oznacza się literami (od a do h), a linie liczbami (od 1 do 8): dzięki temu każde pole ma nazwę, na przykład e4 albo g7.
- Wieże stoją w rogach, obok nich skoczki, potem gońce.
- Hetman staje na polu swojego koloru: biały hetman na jasnym polu (d1), czarny na ciemnym (d8).
- Król zajmuje ostatnie wolne pole obok hetmana.
- Osiem pionów wypełnia linię przed nimi.
Białe zawsze zaczynają, a gracze wykonują ruchy na zmianę.
Jak ruszają się bierki
Każda bierka porusza się inaczej. Wszystkich nauczysz się w kilka minut dzięki naszym interaktywnym lekcjom:
- Wieża: o dowolną liczbę pól w linii prostej. Lekcja o wieży
- Goniec: o dowolną liczbę pól po przekątnej. Lekcja o gońcu
- Hetman: łączy ruchy wieży i gońca. Lekcja o hetmanie
- Król: o jedno pole w dowolnym kierunku. Lekcja o królu
- Skoczek: po literze L i może przeskakiwać nad bierkami. Lekcja o skoczku
- Pion: o jedno pole do przodu (o dwa w pierwszym ruchu), a bije po skosie. Lekcja o pionie
Wszystkie szczegóły i wartość każdej bierki znajdziesz w poradniku jak ruszają się bierki szachowe.
Szach i mat
Gdy król jest atakowany, jest w szachu. Gracz w szachu musi od razu się z niego wydostać na jeden z trzech sposobów: ruszyć królem, zasłonić atak albo zbić atakującą bierkę.
Jeśli nie ma wyjścia, jest mat i partia się kończy. Mat to jedyny sposób wygrania na szachownicy: króla nigdy się naprawdę nie zbija.
Ruchy specjalne
Roszada
Raz w partii możesz przesunąć króla o dwa pola w stronę wieży, a wieża przeskakuje na drugą stronę króla. Chroni to króla i wprowadza wieżę do gry. Nie możesz zrobić roszady, jeśli król lub wieża już się ruszały, jeśli jesteś w szachu albo jeśli król przeszedłby przez atakowane pole. Lekcja o roszadzie
Bicie w przelocie
Jeśli pion ruszy się o dwa pola i stanie obok wrogiego piona, ten pion może go zbić tak, jakby ruszył się tylko o jedno pole, ale wyłącznie w bezpośrednio następnym ruchu. Lekcja o biciu w przelocie
Promocja
Pion, który dotrze do ostatniej linii, zamienia się w hetmana, wieżę, gońca albo skoczka. Prawie wszyscy wybierają hetmana.
Kiedy partia kończy się remisem
Nie każda partia ma zwycięzcę. Jest remis, gdy:
- Pat: gracz na ruchu nie ma żadnego dozwolonego ruchu, ale nie jest w szachu. Lekcja o pacie
- Żadna ze stron nie ma dość bierek, by dać mata (na przykład król przeciwko królowi).
- Ta sama pozycja powtórzy się trzy razy.
- Minie pięćdziesiąt ruchów bez bicia i bez ruchu pionem.
- Obaj gracze zgodzą się na remis.
Plan na pierwszą partię
- Rusz pionem centralnym (e4 lub d4).
- Wyprowadź skoczki i gońce.
- Zrób roszadę, by schować króla.
- W każdym ruchu szukaj szachów, bić i groźb.
Kiedy będziesz gotowy, zagraj z przyjaznym botem: trener wyjaśnia każdy ruch, twój i bota.
Najczęstsze pytania
Ile trwa nauka szachów?
Zasady można poznać w mniej niż godzinę. Dobra gra wymaga praktyki: 15 minut zadań dziennie daje widoczną różnicę w ciągu kilku tygodni.
Kto zaczyna w szachach?
Zawsze zaczynają białe. Potem gracze wykonują ruchy na zmianę.
Czy król może bić?
Tak. Król może zbić każdą niebronioną bierkę obok siebie, ale nigdy nie może wejść pod szach.
Jak najlepiej nauczyć się szachów za darmo?
Poznaj zasady w krótkich interaktywnych lekcjach, potem codziennie rozwiązuj zadania na swoim poziomie i graj wolne partie, które później analizujesz. W Chessizi wszystko jest za darmo.